مىشود ، ذكر مىكند و نام اين سلسله را « سلسلة الذهب » مىنهد . شهرت بيشتر لاهيجى به واسطهء همان شرح گلشن راز است كه از متون عالى عرفان به شمار مىرود . لاهيجى به طورى كه در مقدمهء كتابش مىنويسد در سال 877 آغاز به تأليف كرده است . تاريخ دقيق وفاتش معلوم نيست ، ظاهراً قبل از سال 900 بوده است . ه . نورالدين عبدالرحمن جامى . عرب نژاد است و نسب به محمّد بن حسن شيبانى فقيه معروف قرن دوم هجرى مىبرد . جامى شاعرى توانا بوده است . او را آخرين شاعر بزرگ عرفانى زبان فارسى مىدانند . در ابتدا « دشتى » تخلّص مىكرده است ، ولى چون در ولايت جام از توابع مشهد متولد شده و مريد احمد جامى ( ژنده پيل ) هم بوده است ، تغيير تخلّص داده و به « جامى » متخلّص شده است . مىگويد : مولدم جام و رشحهء قلمم * جرعهء جام شيخ الاسلامى است « 1 » زين سبب در جريدهء اشعار * به دو معنى تخلّصم جامى است جامى در رشته‌هاى مختلف : نحو ، صرف ، فقه ، اصول ، منطق ، فلسفه ، عرفان تحصيلات عالى داشته و كتب زياد تأليف كرده است . از آن جمله است شرح فصوص الحكم محيى الدين ، شرح لمعات فخرالدين عراقى ، شرح تائيه ابن فارض ، شرح قصيدهء بُرده در مدح حضرت رسول صلى الله عليه و آله ، شرح قصيدهء ميميّه فرزدق در مدح حضرت على بن الحسين عليه السلام ، لوايح ، بهارستان كه به روش گلستان سعدى است ، نفحات الانس در شرح احوال عرفا . جامى مريد طريقتى بهاء الدين نقشبند مؤسس طريقهء نقشبنديه است . ولى همچنان كه محمّد لاهيجى با اينكه مريد طريقتى سيد محمّد نوربخش بوده است شخصيت فرهنگى تاريخىاش بيش از اوست ، جامى نيز با اينكه از اتباع بهاء الدين نقشبند شمرده مىشود ، شخصيت فرهنگى و تاريخىاش به درجاتى بيش از بهاء الدين نقشبند است . لهذا ما كه در اين تاريخچهء مختصر نظر به جنبهء فرهنگى عرفان داريم نه جنبهء طريقتى آن ، محمّد لاهيجى و عبدالرحمن جامى را اختصاص به ذكر داديم . جامى در سال 898 در 81 سالگى درگذشته است

--> ( 1 ) احمد جامى « شيخ الاسلام » لقب داشته است .